7 Minuty
Szerokie spready konwersji w afrykańskich korytarzach
Nowe dane od dostawcy infrastruktury płatniczej Borderless.xyz pokazują, że w styczniu Afryka odnotowała najwyższe mediany spreadów konwersji ze stablecoinów na waluty lokalne. Badanie objęło 66 korytarzy walutowych i prawie 94 000 obserwacji kursów, ujawniając, że koszty konwersji na kontynencie wahały się od około 1,5% do niemal 19,5% w zależności od korytarza i lokalnych warunków rynkowych.
W skali Afryki regionalna mediana spreadu wyniosła 299 punktów bazowych (około 3%), co było wyraźnie wyższe niż w Ameryce Łacińskiej (≈1,3%) i Azji (≈0,07%). Te spready mierzą różnicę między kursem kupna a kursem sprzedaży oferowanym przez dostawcę dla pary stablecoin–waluta — w praktyce oznaczają koszt wykonania transakcji konwersji stablecoina na lokalną walutę. Dla użytkowników kryptowalut i nadawców przekazów pieniężnych te różnice przekładają się bezpośrednio na rzeczywiste koszty zamiany aktywów cyfrowych na gotówkę.
Regionalne mediany spreadów przy konwersji stablecoinów.
Analiza pokazuje również, że rozkład spreadów nie jest jednorodny — w niektórych krajach i korytarzach widoczne są ekstremalne wartości, które znacząco wpływają na uśrednione wyniki. Dla praktyków rynku i osób zajmujących się remittancjami ważne jest rozumienie, że mediana regionalna maskuje wewnętrzną zmienność: podczas gdy kilka rynków oferuje relatywnie niskie koszty konwersji, wiele innych pozostaje kosztownych ze względu na problemy z płynnością i ograniczoną konkurencję.
Dlaczego spready się różnią: płynność i konkurencja dostawców
Analiza Borderless.xyz sugeruje, że większość różnic w kosztach konwersji wynika z lokalnej dynamiki rynkowej — dostępności płynności oraz liczby konkurencyjnych dostawców. Rynki z wieloma aktywnymi podmiotami zwykle wykazywały spready w zakresie 1,5%–4%, natomiast korytarze obsługiwane przez jednego dominującego dostawcę często doświadczały spreadów przekraczających 13%.
Płynność na rynku walutowym determinuje, jak szybko i po jakim kursie można zrealizować dużą transakcję bez znaczącego wpływu na cenę. W kontekście stablecoinów płynność oznacza nie tylko dostępność par stablecoin–fiat, ale też możliwość szybkiego obrotu aktywami cyfrowymi na giełdach lokalnych lub przez OTC (over-the-counter). Brak płynności implikuje większe ryzyko poślizgu cenowego i wyższe spready, co z kolei podnosi koszt końcowy dla nadawcy remittancji lub firmy przyjmującej płatności w kryptowalutach.
Konkurencja między dostawcami usług wymiany pełni funkcję naturalnego regulatora cen. Tam, gdzie działa wielu dostawców — kantorów cyfrowych, platform P2P i lokalnych brokerów FX — rentowność pojedynczego podmiotu jest ograniczona, co sprzyja obniżaniu spreadów. W przeciwieństwie do tego rynki o ograniczonej liczbie dostawców często charakteryzują się wyższymi marżami i mniejszą transparentnością cenową.
Dla menedżerów produktów płatniczych i analityków finansowych zrozumienie mechanizmów kształtowania spreadów jest kluczowe do projektowania konkurencyjnych ofert: poprawa dostępu do płynności (np. poprzez partnerstwa z lokalnymi market makerami) i zwiększanie konkurencji (np. przyciąganie alternatywnych dostawców) mogą znacząco zmniejszyć koszty konwersji.
Przykłady krajowe i obserwacje odstające
Botswana odnotowała najwyższy medianowy koszt konwersji w styczniu — około 19,4%, chociaż ceny poprawiły się pod koniec miesiąca. Kongo również zarejestrowało mediany powyżej 13%. Na drugim biegunie znalazła się Republika Południowej Afryki — z głębszym i bardziej konkurencyjnym rynkiem walutowym — gdzie koszty konwersji oscylowały wokół 1,5%.
Koszty konwersji przy różnych poziomach konkurencji.
Różnice w wynikach między krajami zwykle sprowadzają się do kombinacji czynników: struktury rynku FX, regulacji, poziomu adopcji kryptowalut, infrastruktury płatniczej oraz dostępności banków i instytucji pośredniczących. W krajach o niskiej penetracji usług finansowych oraz w miejscach, gdzie regulacje dotyczące kryptowalut są niejasne lub restrykcyjne, operatorzy często doliczają wyższe marże, aby skompensować wyższe koszty operacyjne i ryzyko prawne.
Warto też zwrócić uwagę na aspekt sezonowości i wydarzeń lokalnych (np. dni płatności, święta, wydarzenia polityczne), które w krótkim okresie mogą powodować chwilowe, ale znaczące wahania płynności i spreadów. Dla przedsiębiorstw i nadawców przekazów dobrze jest monitorować rynek w czasie rzeczywistym i planować przesyłanie większych kwot w momentach zwiększonej płynności.
Stablecoiny kontra tradycyjny FX: premia TradFi
Raport porównał stawki mid-rate dla stablecoinów z tradycyjnymi międzybankowymi kursami mid-market, aby obliczyć tzw. „premię TradFi”. W próbie obejmującej 33 waluty na świecie mediana różnicy wyniosła blisko 5 punktów bazowych (0,05%), co oznacza, że średnio kursy mid dla stablecoinów i międzybankowe kursy mid były w dużej mierze zbieżne. W Afryce jednak mediana premii TradFi rozszerzyła się do około 119 punktów bazowych (1,2%), z istotnymi różnicami zależnymi od kraju i korytarza.
To rozróżnienie podkreśla istotną niuans dla przekazów kryptowalutowych: chociaż stablecoiny mogą umożliwić szybsze rozliczenie i w wielu przypadkach niższe koszty ogólne niż tradycyjne kanały przekazów, lokalne opłaty za konwersję stablecoin–fiat mogą zniwelować te oszczędności w rynkach o cienkiej płynności lub ograniczonej konkurencji.
Mechanika premii TradFi jest ważna dla analityków kosztów: jeśli różnica między kursem mid oferowanym przez dostawcę stablecoin a międzybankowym mid jest niewielka, to teoretycznie rynek wykazuje wysoką arbitrażową efektywność. Jednak w praktyce wykonanie transakcji (execution) oraz rozmiar transakcji mają wpływ na koszty — nawet niewielka premia TradFi może być powiększona przez szerokie spready transakcyjne oraz ograniczenia w realizacji zleceń.
Dla regulatorów i uczestników rynku analiza premii TradFi dostarcza informacji o tym, jak integracja rynków cyfrowych z tradycyjnymi rynkami walutowymi przebiega w praktyce. W krajach, gdzie premia jest wysoka, może to wskazywać na bariery wejścia bądź problemy infrastrukturalne, które utrudniają efektywną transmisję płynności pomiędzy rynkiem cyfrowym a rynkiem fiat.
Implikacje dla przekazów pieniężnych i płatności w krypto
Dla nadawców przekazów i firm korzystających z kanałów kryptograficznych wyniki podkreślają znaczenie szczegółowej wiedzy o cenach na poziomie konkretnego korytarza walutowego. Adopcja stablecoinów może zmniejszyć zależność od wolnych, tradycyjnych kanałów przelewów oraz zapewnić bardziej przewidywalne czasy rozliczeń, ale użytkownicy powinni dokładnie ocenić spready konwersji, lokalną płynność i konkurencję dostawców przy szacowaniu kosztów końcowych.
Jak zauważyła ekonomistka Vera Songwe podczas spotkania w Davos, stablecoiny pomagają obniżać koszty przekazów w Afryce, gdzie tradycyjne usługi mogą pobierać około 6 USD za każde 100 USD wysłane. Dane Borderless.xyz dodają kontekst: oszczędności są możliwe, ale spready konwersji w niektórych korytarzach pozostają podwyższone, dopóki rynki nie przyciągną większej płynności i bardziej konkurencyjnych dostawców FX.
Dla operatorów fintech i menedżerów ryzyka planowanie strategii wejścia na rynek powinno uwzględniać następujące elementy:
- Analiza korytarzowa: monitorowanie spreadów i płynności dla konkretnego korytarza, a nie jedynie agregatów regionalnych.
- Partnerstwa lokalne: współpraca z lokalnymi market makerami i bankami w celu zwiększenia dostępnej płynności.
- Transparentność cenowa: udostępnianie nadawcom przejrzystych kalkulacji kosztów, w tym premii TradFi i spreadów wykonawczych.
- Zarządzanie ryzykiem kursowym: stosowanie hedgingu lub dynamicznych mechanizmów cenowych przy większych transakcjach.
Podmioty przyjmujące płatności w stablecoinach powinny także rozważyć hybrydowe podejścia rozliczeniowe — np. utrzymywanie części płynności w lokalnych walutach lub korzystanie z pośredników, którzy oferują gwarantowane kursy dla określonych wolumenów. Takie rozwiązania mogą zmniejszyć wpływ wahań spreadów na marże operacyjne.
W perspektywie długoterminowej kluczowe czynniki, które mogą obniżyć spready konwersji i zwiększyć korzyści z użycia stablecoinów w Afryce, to: rozwój infrastruktury płatniczej, większa integracja z globalnymi rynkami płynności, jasne ramy regulacyjne wspierające innowacje oraz rosnące zainteresowanie tradycyjnych graczy finansowych wejściem na rynek kryptowalutowy.
Podsumowując, stablecoiny oferują obiecującą ścieżkę do tańszych, szybszych i bardziej przejrzystych przekazów pieniężnych, ale korzyści te są zdeterminowane lokalnymi warunkami rynkowymi. Dla użytkowników i przedsiębiorstw najważniejsze jest podejście oparte na danych: porównywanie kosztów na poziomie korytarza, monitorowanie płynności i wybór dostawców z najlepszymi warunkami wykonania.
Źródło: cointelegraph
Zostaw komentarz